Instytut Europy Środkowo-Wschodniej jest placówką badawczo-naukową, która od 1991 roku jako stowarzyszenie oraz od 2001 jako Jednostka Badawczo-Rozwojowa (instytut badawczy od 2010 r.), powołana przez ministra spraw zagranicznych, prowadzi badania, głównie historyczne i politologiczne, związane ze specyfiką Europy Środkowo-Wschodniej.
Profesor Jerzy Kłoczowski, twórca i wieloletni (2002-2013) dyrektor Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie, dn. 5 maja 2013 r. zakończył swoją pracę w IEŚW, pozostając nadal prezesem Zarządu Towarzystwa IEŚW.
Panie Profesorze, w pełni doceniamy trud i ogromne zaangażowanie w tworzenie tej wyjątkowej Instytucji – będącej dla nas wszystkich czymś więcej niż tylko miejscem pracy – i bardzo za to dziękujemy! Życzymy Panu Profesorowi dużo zdrowia, energii i sił do realizacji już zapewne rysujących się zamierzeń i planów. Jest Pan wciąż z nami.
Przyjaciele i współpracownicy
Studia i Komentarze IEŚW
≻ Czytaj czasopismo online IEŚW ≺
Wydarzenia
10.05.2013
Z dniem 10 maja 2013 r. Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski na wniosek komisji konkursowej powołał dra hab. Mirosława Filipowicza na stanowisko Dyrektora Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej.
19.04-06.05.2013
W dniach 19 kwietnia – 6 maja 2013 r. prof. Mirosław Filipowicz przebywał w USA. Odwiedził Filadelfię, Nowy Jork i Boston/Cambridge MA. W Uniwersytecie Harvarda, na zaproszenie prof. Richarda Pipesa, poprowadził w Davis Center for Russian and Eurasian Studies (dawnym Russian Research Center) seminarium zatytułowane „The idea of East-Central Europe: Past and Present Paradoxes”, spotkał się też z amerykańskimi historykami specjalizującymi się w dziejach Rosji, m.in. prof. Williamem C. Fullerem Jr. i prof. Jonathanem Dalym, a także, kilkakrotnie, z prof. Antonym Polonskym, czołowym znawcą dziejów Żydów w Polsce, Rosji i w Europie Wschodniej. Prof. Filipowicz przeprowadził też intensywną kwerendę w Widener Library, dotyczącą najnowszych światowych publikacji poświęconych dziejom Rosji i Europy Wschodniej, a także złożył wizytę p. Marii Weintraub, wdowie po prof. Wiktorze Weintraubie, i spotkał się z p. Serge’em Karpovichem, synem prof. Michaela Karpovicha, mistrza całej generacji czołowych amerykańskich historyków Rosji.
18.04.2013
Katedra Studiów Wschodnich Instytutu Nauk Politycznych i Spraw Międzynarodowych, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Instytut Nauk Humanistycznych Akademii Obrony Narodowej oraz Instytut Europy Środkowo-Wschodniej zorganizowały Ogólnopolską Konferencję Naukową pt. „Bezpieczeństwo obszaru eurazjatyckiego”. Referaty wygłosili prof. Andrzej Gil, dr Tomasz Stępniewski oraz dr Andrzej Szabaciuk.
12.04.2013
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w warsztatach źródłowych pt. „Ruchy religijne w średniowiecznej Polsce: źródła znane i nieznane”, zorganizowanych przez Katedrę Dziejów i Kultury Europy Jagiellońskiej Instytutu Historii KUL. Ponadto wygłosił wykład pt. „Wspólnoty zakonne i humanizm chrześcijański w polskim średniowieczu”.
11.04.2013
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w panelu dyskusyjnym zatytułowanym „Bronisława Geremka spojrzenie na średniowiecze”, zorganizowanym przez Instytut Historii KUL i Instytut Historii PAN.
Marzec 2013
Miło nam poinformować, że pod współredakcją dra Tomasza Stępniewskiego ukazały się dwa tomy. Pierwszy tom: Bartosz Jóźwik, Mariusz Sagan, Tomasz Stępniewski (red.), Polityka spójności Unii Europejskiej. Doświadczenia, wnioski i rekomendacje na lata 2014-2020, tom I: Wybrane problemy realizacji polityki spójności w Unii Europejskiej, Wydawnictwo KUL, Lublin 2012, ss. 247. Drugi tom: Bartosz Jóźwik, Mariusz Sagan, Tomasz Stępniewski (red.), Polityka spójności Unii Europejskiej. Doświadczenia, wnioski i rekomendacje na lata 2014-2020, tom II: Problemy i przykłady realizacji polityki spójności w regionach, instytucjach i przedsiębiorstwach, Wydawnictwo KUL, Lublin 2012, s. 222.
3 i 9.04.2013
W dniach 3 oraz 9 kwietnia 2013 r. w Ministerstwie Spraw Zagranicznych odbyły się posiedzenia Komisji w składzie: prof. Włodzimierz Mędrzecki (Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych), Grzegorz Puścion (Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego), dr Wojciech Zajączkowski (Ministerstwo Spraw Zagranicznych), dr Tomasz Stępniewski (Instytut Europy Środkowo-Wschodniej), Andrzej Deryło (Instytut Europy Środkowo-Wschodniej). Komisja przedstawiła ministrowi nadzorującemu kandydata na stanowisko dyrektora Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie.
08.04.2013
Z radością informujemy, że Pracownia Naukowa IEŚW powiększyła się o nowych pracowników. Są nimi: dr Anna Visvizi, dr Andrzej Szabaciuk, mgr Agata Stolarz oraz mgr Paweł Jarosz. Życzymy owocnej pracy!
26.03.2013
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w posiedzeniu sesji Zgromadzenia Parlamentarnego Sejmu i Senatu RP, Sejmu Litwy oraz Rady Najwyższej Ukrainy. Zabrał głos na temat przygotowywanej publikacji Monarchie i Res Publica: Historia Białorusi, Litwy, Polski i Ukrainy od XIV do końca XVIII wieku.
16.03.2013
W Instytucie Europy Środkowo-Wschodniej odbyło się spotkanie z dr. Pawłem Kowalem, znawcą tematyki wschodniej. W trakcie spotkania miała miejsce prezentacja jego najnowszej książki "Od Majdanu do Smoleńska" oraz dyskusja związana z komentowaną publikacją.
14.03.2013
Dr Tomasz Stępniewski reprezentował Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w czasie posiedzenia Rady Programowej Forum Polsko-Czeskiego, które jest ciałem doradczym przy Ministrze Spraw Zagranicznych RP. Więcej wiadomości: Forum Polsko-Czeskie.
Styczeń 2013
Miło nam poinformować, że ukazała się nowa publikacja pod redakcją dra Tomasza Stępniewskiego i dr Anny Visvizi: „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”, Rok 10 (2012), Zeszyt 5, pt. The Eurozone Crisis: Implications for Central and Eastern Europe.
15-16.12.2012
W Instytucie Europy Środkowo-Wschodniej odbyło się seminarium podsumowujące projekt „Historia a teraźniejszość. Rzeczpospolita Obojga Narodów a aktualne stosunki polsko-litewskie”. Stronę polską reprezentowali: prof. Hubert Łaszkiewicz (koordynator naukowy projektu, KUL, IEŚW), prof. Andrzej Gil (IEŚW, KUL), prof. Tomasz Kempa (UMK), Agnieszka Nowakowska (UW), Katarzyna Kucewicz (KUL). Stronę litewską reprezentowali: prof. Jūratė Kiaupienė (Instytut Historii Litwy), prof. Zigmantas Kiaupa (Instytut Historii Litwy), dr Rimanatas Miknys (Instytut Historii Litwy), Mindaugas Šapoka (Muzeum Sztuki Litwy), Jaroslaw Subocz. Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Zagranicznych RP w ramach programu „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2012”.
05.12.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w debacie wokół publikacji Kultura i tożsamość w Europie Środkowej. Kanony literackie i wizje historyczne. Debata odbyła się w Warszawie w Ośrodku Kultury Francuskiej i Studiów Frankońskich w Polsce.
02.12.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wygłosił prelekcję pt. „Znaczenie otwartego patriotyzmu zakorzenionego w kulturze” w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Mikołaja Reja w Chorzelach.
29.11.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wystąpił z wykładem „Sprawa polska w zimnej wojnie 1943-89/91” w ramach Wszechnicy Naukowo-Kulturalnej organizowanej przez Polską Akademię Umiejętności w Gliwicach we współpracy z Urzędem Miejskim.
29.11.2012
29 listopada 2012 r. zmarł prof. dr hab. Jacek Woźniakowski, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wybitny polski historyk sztuki, pisarz, eseista, publicysta, dziennikarz, edytor, wydawca, tłumacz literatury pięknej, członek Towarzystwa Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej.
21-25.11.2012
W dniach 21-25 listopada 2012 r. Instytut Europy Środkowo-Wschodniej gościł w Lublinie członków Rosyjskiej Grupy Roboczej oraz nauczycieli historii z Rosji. Delegacja z Rosji gościła w Lublinie i Biłgoraju w ramach realizowanego programu „Polska-Rosja: czy fatalizm wrogości? O nowe ujęcie historii”.
Członkowie Rosyjskiej Grupy Roboczej wygłosili następujące referaty:
- prof. Leonid Gorizontow: „Polacy w imperium rosyjskim: problem wyboru drogi” i „Aleksander Hercen jako historyk współczesności: watki polskie”
- prof. Aleksander Szubin: „Polska we współczesnych rosyjskich podręcznikach historii XX wieku” i „Rewolucja lutowa 1917 roku: graficzna metodyka prezentacji”
- prof. Aleksiej Riabinin: „Rosja i Polska pomiędzy Wschodem i Zachodem: punkt widzenia badacza Wschodu”
Wykłady odbyły się w Instytucie Historii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Instytucie Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz w Instytucie Europy Środkowo-Wschodniej.
Grupa nauczycieli historii z Rosji wspólnie z nauczycielami historii z Lublina i Biłgoraja uczestniczyli w warsztatach roboczych (w Lublinie i w Biłgoraju) oraz w wykładach i spotkaniach historyków.
19-20.11.2012
Prof. Andrzej Gil był uczestnikiem Międzynarodowej Konferencji w dwusetlecie urodzin Aleksandra Hercena oraz sto pięćdziesiąt lat po śmierci Joachima Lelewela „Polska i rosyjska myśl polityczna XIX w. Związki, wpływy, antagonizmy", organizowanej przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia i Zamek Królewski w Warszawie, jako przewodniczący panelu „Prawosławni i katolicy”.
09.11.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w spotkaniu w ramach organizowanego przez Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN" projektu „Szkoła z Mistrzem".
15.11.2012
Instytut Ekonomii i Zarządzania KUL oraz Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie we współpracy z Fundacją Rozwoju KUL, Fundacją Konrada Adenauera zorganizowały seminarium naukowe pt. „Europejska integracja gospodarcza i konwergencja”, które odbyło się w Collegium Jana Pawła II KUL. W czasie seminarium dr Tomasz Stępniewski wygłosił referat pt. „Czy Unia Europejska w dobie kryzysu myśli o Europie Wschodniej?”.
20-21.10.2012
W Instytucie Europy Środkowo-Wschodniej odbyło się seminarium w ramach projektu „Historia a teraźniejszość. Rzeczpospolita Obojga Narodów a aktualne stosunki polsko-litewskie”. Stronę polską reprezentowali: prof. Hubert Łaszkiewicz (koordynator naukowy projektu, KUL, IEŚW), prof. Andrzej Gil (IEŚW, KUL), prof. Tomasz Kempa (UMK), Agnieszka Nowakowska (UW), Katarzyna Kucewicz (KUL). Stronę litewską reprezentowali: prof. Jūratė Kiaupienė (Instytut Historii Litwy), prof. Zigmantas Kiaupa (Instytut Historii Litwy), dr Rimanatas Miknys (Instytut Historii Litwy), Mindaugas Šapoka (Muzeum Sztuki Litwy), Jaroslaw Subocz. Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Zagranicznych RP w ramach programu „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2012”.
18.10.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski otworzył konferencję „Fundamenty średniowiecznej Europy” i wziął udział w dyskusji. Konferencja organizowana została przez Zakład Historii Kościoła w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
15.10.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w seminarium „Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach Przełomu. Przegląd źródeł – ocena stanu zachowania i mapa rozmieszczenia”, które odbyło się w Pałacu Prezydenckim w Warszawie.
07-11.10.2012
W dniach 7-11 października 2012 r. pracownicy Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej przebywali w Moskwie z wykładami i spotkaniami realizowanymi w ramach projektu „Polska–Rosja: czy fatalizm wrogości? O nowe ujęcie historii”. W skład delegacji weszli: prof. Mirosław Filipowicz – kierownik naukowy Projektu, prof. Hubert Łaszkiewicz – członek polskiej grupy roboczej, Andrzej Deryło – kierownik ds. współpracy międzynarodowej w Projekcie, a poza pracownikami IEŚW – członkowie polskiej grupy roboczej: prof. Rafał Wnuk (KUL) oraz prof. dr hab. Rafał Stobiecki (UŁ).
Członkowie polskiej grupy roboczej wygłosili w Moskwie następujące referaty:
Prof. Rafał Wnuk:
- Образ Второй мировой войны в музеях Центральной и Восточной Европы: Москва, Варшава, Киев, Минск, Вильнюс
- Модели поведения граждан Второй Речи Посполитой в 1939-1945 годы
Prof. Mirosław Filipowicz:
- Н.Рязановский против О. Халецкого. Споры о прошлом Польши и России в США времен „холодной войны”
- История одного любовного романа: Сливовские и Россия
Prof. Hubert Łaszkiewicz:
- Революция и преемственность в истории России и Польши
- Иван Сусанин спрашивает дорогу. Россия и Речь Посполитая в XVII веке
Prof. dr hab. Rafał Stobiecki:
- Освещение истории Польши в советских учебниках периода сталинизма
- Национальный и имперский нарративы: Польско-российский спор в исторической науке XIX-XX веков.
Wykłady odbywały się w Wyższej Szkole Ekonomiki, Rosyjskim Państwowym Uniwersytecie Humanistycznym oraz Instytucie Historii Powszechnej Rosyjskiej Akademii Nauk.
W Moskwie przebywali także uczestnicy Projektu zaangażowani w jego realizację – nauczyciele historii z Lublina i woj. lubelskiego: Marek Chodowski (I LO im. S. Staszica w Lublinie), Krzysztof Styczyński (III LO im. Unii Lubelskiej w Lublinie), dr Grzegorz Gębka (dyrektor IV LO im. Stefanii Sempołowskiej w Lublinie), Zbigniew Jakuszko (dyrektor V LO im. Marii Skłodowskiej-Curie) oraz dr Arkadiusz Jastrzębski (LO im. Organizacji Narodów Zjednoczonych w Biłgoraju). Grupa nauczycieli uczestniczyła w wykładach prowadzonych przez członków polskiej grupy roboczej.
Najważniejszym punktem pobytu w Moskwie było spotkanie z nauczycielami historii z Moskwy i Rosji, członkami rosyjskiej grupy roboczej oraz pracownikami Instytutu Historii Powszechnej Rosyjskiej Akademii Nauk. Spotkanie odbyło się w środę, 10 października, w Instytucie Historii RAN. Spotkanie otworzył prof. Aleksander O. Czubarjan – członek rzeczywisty Rosyjskiej Akademii Nauk i dyrektor Instytutu Historii RAN.
Podczas spotkania omówiono stan realizacji Projektu: prof. Mirosław Filipowicz zaprezentował założenia antologii tekstów źródłowych i wypisów z literatury, jaka ma być przygotowana w kolejnych latach pracy nad Projektem, zaś prof. Leonid Gorizontov przedstawił i poddał pod dyskusję projekt założeń rekomendacji metodycznych dla nauczycieli historii.
Następnie rozpoczęła się dyskusja wokół problemów związanych z nauczaniem historii w obu krajach i przedstawianiem stosunków polsko-rosyjskich na przestrzeni wieków w szkołach w Polsce i w Rosji. Wskazano największe braki i problemy związane z nauczaniem historii w szkołach średnich i gimnazjach, problemy z dostępem do dobrej jakości pomocy naukowych dla nauczycieli.
18.10.2012
Instytut Europy Środkowo-Wschodniej oraz Instytut Politologii KUL we współpracy z Fundacją Rozwoju KUL, Fundacją Konrada Adenauera zorganizowały seminarium naukowe pt. „Europa Środkowo-Wschodnia wobec kryzysu w strefie euro: implikacje polityczne, gospodarcze i społeczne”, które odbyło się 18 października 2012 r. w budynku Instytutu Politologii KUL. Podczas seminarium dr Tomasz Stępniewski wygłosił referat pt. „Ukraina wobec kryzysu w strefie euro”.
18-20.10.2012
Prof. Andrzej Gil uczestniczył w Międzynarodowej Naukowej Konferencji „Україна ранньомодерна: культура вибору versus вибір культури”, zorganizowanej w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej z okazji jubileuszu prof. Natalii Jakowenko, w trakcie której wygłosił referat „Humań 1768, czyli wojna Rusi z Rusią. Rozważania o ukraińskiej tożsamości”.
Wrzesień 2012
Miło nam poinformować, że ukazała się nowa publikacja pod redakcją dr. Tomasza Stępniewskiego: Nowa Wielka Gra w regionie Azji Centralnej, Lublin–Warszawa 2012, ss. 199, wydana przez Instytut Europy Środkowo-Wschodniej. Książka powstała dzięki wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.
29.09.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski uczestniczył w IV Kongresie Kultury Chrześcijańskiej „W poszukiwaniu człowieka w człowieku. Chrześcijańskie korzenie nadziei”, który odbywał się na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Wziął udział w dyskusji panelowej pt. „Europa dwóch płuc – chrześcijańska dusza kultury europejskiej”.
12.09.2012
Prof. Andrzej Gil był panelistą w Kongresie Inicjatyw Europy Wschodniej, organizowanym przez Centrum Kompetencji Wschodnich, w dwóch panelach: „Dziedzictwo Rzeczypospolitej Obojga Narodów źródłem inspiracji dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej” (referat „Rzeczpospolita Wielu Narodów a kontekst historyczny”) oraz „Partnerstwo Wschodnie i krajowe priorytety rozwojowe” (referat „Partnerstwo Wschodnie a sytuacja geopolityczna Europy Wschodniej”).
12-13.09.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w Kongresie Inicjatyw Europy Wschodniej, zorganizowanym przez Urząd Miasta Lublin, podczas którego był moderatorem paneli pt. „Dziedzictwo Rzeczypospolitej Obojga Narodów źródłem inspiracji dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej” i „Pojednanie ponad granicami – na przykładzie Francji, Niemiec i Polski”.
17.08.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski udzielił wywiadu dla KAI w sprawie dokumentu ze wspólnym orędziem rosyjskiej Cerkwi i polskiego Kościoła katolickiego do narodów Rosji i Polski, podpisanego przez patriarchę Moskwy i całej Rusi Cyryla I i przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski ks. abp. Józefa Michalika.
21.08.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski udzielił wywiadu redaktorowi naczelnemu kwartalnika „Pastores” ks. Mirosławowi Cholewie. Tematem rozmowy były „Kryzysy i momenty zwrotne w życiu Kościoła".
01.08.2012
W związku z 68. rocznicą Powstania Warszawskiego prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w uroczystościach pułku Baszta, które odbyły się na Mokotowie, w parku im. gen. Gustawa Orlicz-Dreszera. Profesor został odznaczony przez Pana Jana Stanisława Ciechanowskiego, ministra do spraw kombatantów i osób represjonowanych, medalem Pro Patria.
24-28.07.2012
W dniach 24-28 lipca 2012 r. w Moskwie przebywali: prof. Jerzy Kłoczowski, dyrektor IEŚW, prof. Mirosław Filipowicz, pełnomocnik dyrektora IEŚW, i prof. Hubert Łaszkiewicz. Delegacja IEŚW podpisała w dn. 24 lipca br. w Ambasadzie RP trzyletnią Umowę o współpracy naukowej pomiędzy Instytutem Europy Środkowo-Wschodniej a Instytutem Historii Powszechnej Rosyjskiej Akademii Nauk. Sygnatariuszami Umowy byli prof. Jerzy Kłoczowski i prof. Aleksandr Oganowicz Czubarian, dyrektor Instytutu Historii Powszechnej RAN, członek rzeczywisty RAN. Podpisano też Protokół dodatkowy poświęcony wspólnie realizowanemu projektowi „Polska – Rosja: jak przełamać fatalizm wrogości? O nowe ujęcie historii”. Na realizację tego projektu IEŚW uzyskał w 2012 r. grant z Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W trakcie pobytu w Moskwie członkowie polskiej delegacji mieli też okazję odwiedzić klasztory Doński i Nowodiewiczy. Na Cmentarzu Dońskim złożyli kwiaty na symbolicznych grobach gen. Leopolda Okulickiego i Stanisława Jasiukowicza.
06.07.2012
Prof. Jerzy Kłoczowski wziął udział w obchodach Święta Narodowego Litwy w Ambasadzie Republiki Litewskiej w Warszawie.
